Sanayiciler, iş dünyasının dinamik ve vazgeçilmez aktörleridir. Üretim ve gelişim için çabalarken, kimi zaman gözden kaçan ancak büyük maliyetler ve yasal yaptırımlar doğurabilecek önemli bir risk alanı vardır: Tehlikeli maddeler ve atıklar. Bu alandaki faaliyetleriniz, çevre ve insan sağlığı için potansiyel bir tehdit oluşturabilir. İşte tam da bu noktada, işinizi ve itibarınızı korumanın anahtarı olan Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası devreye giriyor.

Bu sigorta sadece bir yasal zorunluluk değil, aynı zamanda olası bir çevre kazasında işletmenizin ayakta kalmasını sağlayacak kritik bir finansal kalkandır. Türkiye’de belirli sektörler için mecbur kılınan bu poliçe, tehlikeli maddelerle yürüttüğünüz operasyonlar sırasında meydana gelebilecek kazalar sonucunda üçüncü şahıslara vereceğiniz bedeni ve maddi zararları mali açıdan güvence altına alır.

Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Nedir ve Neden Zorunludur?

Bu sigorta, adından da anlaşıldığı gibi, tehlikeli maddelerle mesleki faaliyette bulunan tüm gerçek ve tüzel kişileri kapsar. Faaliyetleriniz sırasında, kusurlu olsanız da olmasanız da, üçüncü kişilere doğrudan vereceğiniz bedensel ve maddi zararlara karşı sizi teminat altına alır. Özellikle çevreye zarar verebilecek nitelikteki maddelerin üretimi, taşınması, depolanması veya bertarafı gibi operasyonlarda bulunan işletmeler için yasal bir gerekliliktir.

Peki, amacı nedir? Temel amaç, tehlikeli madde ve atıkların yol açabileceği çevresel felaketler ve bu nedenle üçüncü şahısların uğrayacağı bedensel zarar, ölüm ve maddi zararlar karşısında işletmelerin sorumluluğunu güvence altına almaktır. Bu sayede hem çevrenin korunması hem de kazazedelerin mağduriyetinin giderilmesi hedeflenir.

Kimler Bu Sigortayı Yaptırmak Zorundadır?

2872 sayılı Çevre Kanunu‘nun 13. maddesi uyarınca, tehlikeli kimyasallar ve atıklarla ilgili faaliyet gösteren tüm işletmeler bu sigortayı yaptırmakla yükümlüdür. Aksi takdirde, aynı kanunun 20. maddesinin (p) bendine göre idari para cezaları ve faaliyet durdurma gibi ciddi yaptırımlarla karşılaşabilirsiniz.

Özellikle aşağıdaki işletme türleri için zorunluluk esastır:

• Kimyasal madde üreten ve depolayan firmalar
• Akaryakıt istasyonları
• Tehlikeli atık taşıma firmaları
• Geri dönüşüm tesisleri (tehlikeli atık işleyenler)
• Endüstriyel atık bertaraf tesisleri
• Solvent, boya, petrol türevleri gibi ürünlerle çalışan işletmeler

Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Ne İşe Yarar? İşletmenize Neler Katar?

Bu sigorta, yalnızca yasal bir gereklilik olmanın ötesinde, işletmenizi ve çevreyi koruyan güçlü bir kalkan görevi görür. İşte sunduğu temel faydalar:

1. Üçüncü Kişilere Verilen Zararları Karşılar: Faaliyetleriniz sırasında meydana gelebilecek kazalar sonucu üçüncü şahısların (çevredeki bireyler, işletmeler, mülkler) bedensel yaralanma, sakatlık, ölüm veya maddi hasarlarını karşılar.
   • Örnek: Fabrikanızdan kaynaklanan yanıcı bir maddenin sızıntısı sonucu komşu işletmede çıkan yangının mali yükünü sigorta karşılar.
2. Çevre Kirliliğine Karşı Güvence Sağlar: Toprağa, suya veya havaya verilen zararların (hava, su, toprak kirliliği) temizlenmesi, bertaraf edilmesi ve çevrenin eski haline getirilmesi için gereken yüksek maliyetleri üstlenir. Bu, milyonlara varan masraflardan işletmenizi korur.
3. Yasal Zorunluluğu Yerine Getirmenizi Sağlar: Çevre Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca bu sigorta zorunludur. Poliçenizin olması, hem yasal yaptırımlardan (para cezası, faaliyet durdurma) kaçınmanızı hem de çevreye karşı sorumluluğunuzu yerine getirmenizi sağlar.
4. Olası Tazminat Yükünü Hafifletir: Çevre kazaları sonrası ödenecek tazminatlar astronomik boyutlara ulaşabilir. Sigorta, bu devasa mali yükü bütçenizden karşılamak zorunda kalmamanızı, dolayısıyla iflas veya ciddi maddi kayıp riskini ortadan kaldırır.
5. Kurumsal İtibarınızı ve Sürdürülebilirliğinizi Destekler: Sigortalı olmak, işletmenizin çevreye karşı duyarlı, yasalara uygun hareket eden ve risklerini proaktif olarak yöneten bir kurum olduğunu gösterir. Bu durum, hem iş ortaklarınız hem de kamuoyu nezdinde itibarınızı artırır ve uzun vadeli sürdürülebilirliğinizi pekiştirir.
6. Hukuki Savunma Giderlerini Kapsar: Bir kaza sonrası ortaya çıkabilecek hukuki süreçlerde (dava masrafları, avukatlık ücretleri) işletmenizi mali yüklerden korur.

Sigorta Kapsamına Giren Durumlar (Detaylı Teminatlar)

Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, geniş bir yelpazede zararları teminat altına alır:

• Bedensel Zararlar: Üçüncü şahısların yaralanmaları, sakatlanmaları veya vefatları durumunda tedavi giderleri ve tazminatlar karşılanır.
• Maddi Hasarlar: Kaza sonucu üçüncü şahıslara ait taşınır veya taşınmaz mallara (ev, araç, makine vb.) verilen zararlar teminat altındadır.
• Çevresel Zararlar: Hava, su ve toprak kirliliği gibi doğrudan çevreye verilen zararların maliyetleri ve bunların giderilmesi kapsanır.
• Temizlik ve Bertaraf Masrafları: Kirlenen alanların temizlenmesi, dekontaminasyon ve atık bertaraf işlemleri için yapılan yüksek harcamalar sigorta tarafından karşılanır.
• Yasal Savunma Giderleri: Sigortalı aleyhine açılan davalarda avukat ücretleri, mahkeme masrafları gibi hukuki savunma giderleri teminat altındadır.

Sigorta Poliçesi Neleri Karşılamaz? (İstisnalar)

Her sigorta poliçesinde olduğu gibi, bu sigortanın da belirli istisnaları vardır. Bu durumları bilmek, beklentilerinizi doğru yönetmenizi sağlar:

• Kasıtlı Olarak Verilen Zararlar: İşletme tarafından bilerek ve isteyerek verilen çevre zararları teminat dışıdır. Sigorta, ani, beklenmedik ve öngörülemeyen kazaları kapsar.
• Sigortalının Kendi Mal Varlığına Verdiği Zararlar: Poliçe sadece üçüncü şahıslara verilen zararları karşılar; işletmenin kendi mülküne (ekipman, bina, makine vb.) gelen hasarlar kapsam dışıdır.
• Sözleşme Kapsamı Dışındaki Faaliyetler: Poliçede belirtilen faaliyet türleri dışında yürütülen işlerden kaynaklanan zararlar karşılanmaz.
• Mevzuata Aykırı Faaliyetler: Ruhsatsız, izinsiz veya yasalara aykırı yürütülen faaliyetler sırasında oluşan çevre zararları teminat dışıdır.
• Nükleer Riskler ve Savaş Halleri: Nükleer sızıntı, radyasyon, savaş, iç savaş, isyan, sabotaj, terör eylemleri gibi özel ve geniş ölçekli riskler çoğu sigorta poliçesinde olduğu gibi kapsam dışıdır.
• Uzun Vadeli ve Yavaş Gelişen Zararlar: Ani olmayan, zamanla ortaya çıkan ve tespiti uzun süren (örneğin yer altı sularına kademeli sızıntı) çevresel kirlilikler genellikle teminat dışındadır.
• Önceden Meydana Gelmiş Hasarlar: Poliçenin başlangıç tarihinden önce gerçekleşmiş zararlar sigorta kapsamına girmez. Sigorta yalnızca poliçe süresi içindeki olayları kapsar.
• Manevi Tazminat Talepleri: Kaza sonucu yaşanan üzüntü, acı, korku gibi soyut zararlar için talep edilen manevi tazminatlar poliçe kapsamında değildir.
• Çalışanlara Gelen Zararlar: Sigortalının kendi çalışanlarının iş kazası veya mesleki riskler nedeniyle gördüğü zararlar bu poliçe kapsamında değildir (iş kazaları ayrı sigorta türleri ile karşılanır).

Sigorta Süreci ve Yükümlülükleriniz

Sigorta poliçenizin aktif kalması ve hasar anında haklarınızdan faydalanabilmeniz için sigortalı olarak bazı yükümlülükleriniz bulunmaktadır:

• Hasar İhbarı: Herhangi bir olay meydana geldiğinde, öğrendiğiniz andan itibaren 5 gün içinde sigortacınıza bildirimde bulunmalısınız.
• Kurtarma ve Korunma: Zararı önlemek veya azaltmak için gerekli kurtarma ve korunma tedbirlerini almalı, sigortacının talimatlarına uymalısınız.
• Bilgi ve Belge Sağlama: Olayın nedenini, nasıl gerçekleştiğini ve sonuçlarını tespit etmeye yarayacak tüm bilgi ve belgeleri gecikmeksizin sigortacıya sunmalısınız.
• Hukuki Süreç Bildirimi: Zarardan dolayı aleyhinize bir dava açılırsa veya cezai kovuşturma başlarsa, sigortacıyı derhal bilgilendirmeli ve ilgili belgeleri iletmelisiniz.
• Vekaletname: Dava açılması halinde, sigortacının göstereceği avukata gerekli vekaletnameyi vermelisiniz.
• Başka Sigortaların Bildirimi: Konuyla ilgili başka sigorta sözleşmeleriniz varsa bunları sigortacınıza bildirmelisiniz.

Tehlikeli Atık Sigortası Fiyatlarını Etkileyen Faktörler Nelerdir?

Sigorta primleri, işletmenizin özel koşullarına göre belirlenir. Bu poliçenin maliyeti üzerinde etkili olan başlıca faktörler şunlardır:

1. Faaliyet Türü ve Riski: İşletmenizin sektörü, kullanılan veya üretilen maddelerin tehlike derecesi primi doğrudan etkiler. Kimyasal üretim tesisi gibi yüksek riskli faaliyetler, akaryakıt istasyonlarına göre daha yüksek primlere tabi olabilir.
2. Tehlikeli Madde ve Atık Miktarı: İşlenen, taşınan veya depolanan tehlikeli madde miktarı arttıkça risk düzeyi ve dolayısıyla prim yükselir.
3. Tesisin Fiziksel Özellikleri ve Güvenlik Önlemleri: Tesisin konumu, büyüklüğü, depolama sistemleri ve yangın/sızıntı önleme sistemleri gibi altyapısal özellikler primin belirlenmesinde rol oynar. Güvenlik önlemleri, primi düşürücü bir etken olabilir.
4. Geçmiş Hasar Kaydı: Sigortalının geçmişteki çevre zararları ve tazminat ödemeleri, gelecekteki primleri doğrudan etkiler. Hasarsızlık indirimi, daha düşük prim almanızı sağlayabilir.
5. Teminat Limitleri: Poliçeye dahil edilen teminat limitleri yükseldikçe prim de artar. Yasal asgari limitlerin üzerinde ek teminatlar talep edebilirsiniz.
6. Sigorta Şirketinin Politikası: Her sigorta şirketi kendi risk değerlendirmesi ve tarifeleri doğrultusunda farklı fiyatlandırmalar sunabilir.

Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Yaptırmak İçin Gerekli Bilgiler

Bu kritik sigorta poliçesini hızlı ve doğru bir şekilde düzenlemek için sigorta acentenize aşağıdaki bilgileri eksiksiz sunmanız önemlidir:

1. İşletmeye Ait Temel Bilgiler: Ticaret unvanı, vergi numarası, adres ve iletişim bilgileri,
2. Faaliyet Bilgileri: Faaliyetin türü (üretim, depolama, taşıma vb.), sektörü, tehlikeli madde/atık türü, depolama ve taşıma şekli, yıllık üretim/işleme kapasitesi ve çevresel risklerin niteliği.
3. Tesis Bilgileri: Tesisin açık adresi, kurulu alan (metrekare), tank sayısı ve kapasiteleri (varsa), depolama alanı ve tehlikeli atık bertaraf yöntemi.
4. Ruhsat ve Belgeler: Çevre İzni ve Lisansı, Çevre Bilgi Sistemi (ÇBS) kayıt belgeleri, Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı (TMGD) belgesi (gerekiyorsa), işyeri açma ve çalışma ruhsatı.
5. Poliçe İle İlgili Diğer Bilgiler: İstenen başlangıç ve bitiş tarihi, teminat limitleri (asgari tutarın üzeri de olabilir), önceki poliçe bilgileri (varsa) ve geçmiş hasar bilgileri.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Burada, sanayicilerin ve ilgili tarafların en çok merak ettiği soruları ve yanıtlarını bulabilirsiniz:

1. Tehlikeli madde ve atık sigortası zorunlu mudur?

Evet, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 13. maddesi uyarınca, tehlikeli kimyasallar ve atıklarla ilgili faaliyet gösteren kuruluşların bu sigortayı yaptırması zorunludur.

2. Tehlikeli madde ve atık sigortası kimler için zorunludur?

Kimyasal madde üreten/depolayan firmalar, akaryakıt istasyonları, tehlikeli atık taşıma/geri dönüşüm/bertaraf tesisleri ve solvent, boya, petrol türevleri gibi ürünlerle çalışan işletmeler zorunludur.

3. Tehlikeli madde ve atık sigortası ne işe yarar?

Üçüncü kişilere verilen bedensel/maddi zararları karşılar, çevre kirliliğine karşı güvence sağlar, yasal zorunluluğu yerine getirir, olası tazminat yükünü hafifletir ve kurumsal itibarınızı artırır.

4. Tehlikeli madde ve atık sigortasının kapsamı nedir?

Mesleki faaliyetleriniz sırasında meydana gelebilecek kazalar sonucunda, kusurlu olsanız da olmasanız da, üçüncü kişilere doğrudan vereceğiniz bedeni ve maddi zararları teminat altına alır.

5. Tehlikeli madde ve atık sigortası yaptırmadan faaliyet gösterirsem cezası nedir?

2872 sayılı Çevre Kanunu’na göre idari para cezası ve faaliyet durdurma gibi ciddi yaptırımlarla karşılaşabilirsiniz. (Önceki metindeki güncel olmayan 500-24.000 TL aralığındaki cezalar güncellenerek “idari para cezası” olarak genellendi, zira bu rakamlar her yıl değişebilir ve yasal bir tebliğle güncellenir).

6. Tehlikeli madde ve atık sigortası primi neye göre belirlenir?

Primler; faaliyet türü, kullanılan tehlikeli maddenin miktarı, tesisin büyüklüğü, geçmiş hasar kayıtları, teminat tutarı ve sigorta şirketinin tarifesine göre belirlenir.

7. Tehlikeli madde ve atık sigortası süresi nedir?

Bu sigorta genellikle 1 yıllık süre için düzenlenir. Süre bitiminden önce poliçenin yenilenmesi gerekmektedir.

8. Tehlikeli madde ve atık sigortası hangi zararları karşılamaz?

Kasıtlı verilen zararlar, sigortalının kendi mal varlığına gelen zararlar, sözleşme dışı/yasa dışı faaliyetler, nükleer riskler/savaş, yavaş gelişen zararlar, poliçe öncesi hasarlar, manevi tazminat ve çalışanlara gelen zararlar genel olarak kapsam dışıdır.

9. Tehlikeli madde ve atık sigortası hangi yasal düzenlemeye dayanır?

2872 sayılı Çevre Kanunu, Tehlikeli Maddelerle Çalışan Kuruluşların Zorunlu Sigortaları Hakkında Yönetmelik ve Hazine ve Maliye Bakanlığı düzenlemeleri çerçevesinde hazırlanır.

10. Birden fazla tehlikeli madde ve atık sigortam varsa zararlar nasıl karşılanır?

Zararların karşılanması genellikle sigorta şirketleri arasında paylaşılır. Detaylar için poliçe hükümlerinizi incelemeniz önemlidir.

11. Tehlikeli madde ve atık sigortasını kim yaptırmakla yükümlüdür?

Yukarıda “Kimler Bu Sigortayı Yaptırmak Zorundadır?” başlığı altında belirtilen faaliyetlerde bulunan gerçek ve tüzel kişiler yaptırmakla yükümlüdür.

12. Tehlikeli madde ve atık sigortasında hasarı ne kadar sürede sigorta şirketine bildirmeliyim?

Hasar meydana geldiğinde, durumu öğrendiğiniz tarihten itibaren en geç 5 iş günü içinde sigorta şirketine ihbarda bulunmalısınız.

Ay-Yıldız Sigorta Farkıyla Güvencenin Adresi

Tehlikeli maddelerle çalışan işletmeler için sigorta süreci, doğru analiz ve uzman danışmanlık gerektiren karmaşık bir alandır. İşte tam da bu noktada Ay-Yıldız Sigorta olarak fark yaratıyoruz:

• 30 Yılı Aşan Tecrübe: Onlarca farklı sektöre hizmet vermiş, her ölçekten firmanın tehlikeli madde ve atık sigorta ihtiyaçlarına çözüm üretmiş köklü bir acenteyiz. Bu tecrübe, karmaşık sigorta süreçlerinde size yol gösterir.
• Güçlü Anlaşmalı Sigorta Şirketleri: Türkiye’nin ve dünyanın önde gelen sigorta şirketleriyle yaptığımız iş ortaklıkları sayesinde, hem rekabetçi fiyatlar hem de güvenilir ve kapsamlı teminatlar sunuyoruz.
• Uzman Danışmanlık Hizmeti: Tehlikeli madde ve atık alanında faaliyet gösteren işletmelere özel çözümler üreten, alanında uzman kadromuzla, risklerinize özel poliçeleri doğru analiz ederek size sunarız.
• Sigorta Sürecinin Her Aşamasında Yanınızdayız: Poliçenin düzenlenmesinden hasar anına kadar tüm süreçlerde şeffaflık ve müşteri memnuniyeti odaklı çalışıyoruz. İhbar süreci, hasar yönetimi ve yenileme dönemlerinde sizi yalnız bırakmıyoruz, her adımda destek sağlıyoruz.
• Hızlı ve Güvenli İşlem Süreci: Zamandan tasarruf edin! Tüm işlemleri hızla sonuçlandırıyor, yasal yükümlülüklerinizi eksiksiz yerine getirmenizi sağlıyoruz. Böylece siz işinize odaklanırken, riskleri biz profesyonelce yönetiyoruz.
• Sektöre Özel Çözümler: Her sektörün dinamikleri farklıdır. Akaryakıt, kimya, geri dönüşüm, boya sanayi gibi farklı alanlarda uzmanlaşmış danışmanlarımızla, sektörünüze özel, optimize edilmiş mali sorumluluk sigortası alternatifleri sunuyoruz.

Unutmayın, doğru sigorta poliçesi sadece bir maliyet değil, işletmenizin geleceğine yapılan en önemli yatırımdır.

Hemen Teklif Alın!

İşletmenizin risklerini doğru yönetmek ve geleceğinizi güvence altına almak için Ay-Yıldız Sigorta uzmanlarıyla iletişime geçin.

Daha fazla bilgi almak ve size özel teklifimizi değerlendirmek için Ay-Yıldız Sigorta İletişim Sayfası adresini ziyaret edebilir ya da 0216 306 32 00 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Bu blog yazısı 05.08.2025 tarihinde yazılmış olup, 2025 yılı içerik ve teminatlarına göre hazırlanmıştır.